1. หลักการและเหตุผล
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ สาขาวิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรมวิจัย ได้พิจารณาเห็นว่าการต่อยอดผลงานประดิษฐ์คิดค้น จะเป็นการพัฒนานักประดิษฐ์หรือสิ่งประดิษฐ์ ที่มีศักยภาพในการต่อยอดสู่เชิงพาณิชย์ เพื่อให้เกิดความเข้าใจในกระบวนการพัฒนาสิ่งประดิษฐ์ ตลอดจนเป็นแนวทางในการประดิษฐ์คิดค้น และเป็นการปลูกฝังความคิดและพัฒนาบุคลากรรุ่นใหม่ของประเทศต่อไป
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีบุคลากรที่ที่มีความสามารถ ความพร้อมและประสบการณ์สูงด้านการต่อยอดสิ่งประดิษฐ์ การพัฒนานักประดิษฐ์ และการต่อยอดเทคโนโลยีจากเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ โดยเฉพาะนายปราโมทย์ ธรรมรัตน์ นักวิจัย รองผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยและวิชาการ สถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร ผู้ที่จะรับผิดชอบดำเนินการโครงการนี้ เป็นผู้มีประสบการณ์และความพร้อมสูงมากที่จะดำเนินการให้โครงการนี้ประสบความสำเร็จตามเป้าหมาย ดูรายละเอียดประสบการณ์และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องได้ที่ เว็บไซต์ต่อยอดดอทคอม www.toryod.com, www.toryod.org/aboutnews.php, www.toryod.org/fullpatent.php, www.toryod.org/aboutactivity.php, www.toryod.org/article.php, www.toryod.org/projectworkshop.php และที่เว็บไซต์ อินโนเวชั่นเอสเอ็มอีดอทคอม www.innovationSME.com
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีแนวคิดและวิธีดำเนินการ ในการต่อยอดผลงานประดิษฐ์คิดค้น สาขาวิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรมวิจัย ดังนี้
ทำการต่อยอดผลงานประดิษฐ์คิดค้น สาขาวิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรมวิจัย ร่วมกับผู้ประดิษฐ์ โดยมีการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ ร่วมกับคณะวิทยากร มีการระดมสมองในการต่อยอดการประดิษฐ์ เพื่อได้ให้ได้ผลงานประสิทธิภาพ มีเป้าหมายสามารถต่อยอดการประดิษฐ์ได้ 2-5 ชิ้นงาน สามารถต่อยอดการประดิษฐ์ ซึ่งส่วนที่ต่อยอดเพิ่มเติมมีศักยภาพเชิงพาณิชย์
2. วัตถุประสงค์
1) เพื่อคัดเลือกนักประดิษฐ์ที่เคยส่งผลงานเข้าประกวดรางวัลผลงานประดิษฐ์คิดค้นของ วช. และได้รับพิจารณาโดยสาขาวิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรมวิจัย ในระดับที่สูงหรือมีศักยภาพในการพัฒนา มาพัฒนาเป็นตัวอย่างในการกระตุ้นความสนใจ และเป็นแนวทางในการประดิษฐ
์ มีการทำกิจกรรมคิดต่อยอดร่วมกับนักประดิษฐ์โดยนำสิ่งประดิษฐ์ที่ได้รับรางวัลมาคิดต่อยอดพัฒนาให้ดีขึ้น มีการจัดกระบวนการพัฒนาทักษะการสืบค้นเอกสารสิทธิบัตรแก่นักประดิษฐ์ พัฒนาหาแนวทางการต่อยอดสิ่งประดิษฐ์เดิมหรือคิดสิ่งประดิษฐ์ใหม่ที่มีศักยภาพเชิงพาณิชย์ นักประดิษฐ์จะได้มีประสบการณ์ในการดาวน์โหลดเอกสารสิทธิบัตร และทำแผนที่สิทธิบัตร ในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสิ่งประดิษฐ์ ที่แต่ละคนประดิษฐ์ด้วย และถอดกระบวนการในการคิดต่อยอด ได้แนวทางการต่อยอดการประดิษฐ์ที่ดีไปแนะนำเผยแพร
่ 2) เพื่อพัฒนาและสนับสนุนส่งเสริมนักประดิษฐ์ ให้มีแนวทางการพัฒนาหรือส่งเสริมอย่างเป็นระบบ
3) เพื่อแสดงให้เห็นถึงวิธีการต่อยอดผลงานประดิษฐ์คิดค้นที่ดี เป็นตัวอย่างให้ศึกษาและปฏิบัติ
ิ3. กลุ่มเป้าหมาย
นักประดิษฐ์ที่เคยส่งผลงานเข้าร่วมประกวดรางวัลผลงานประดิษฐ์คิดค้นของ วช. และผลงานได้รับการพิจารณา โดยสาขาวิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรมวิจัย หรือสาขาอื่นทางด้านวิทยาศาสตร์ในระดับคะแนนที่สูง หรือมีศักยภาพในการพัฒนา เพื่อการต่อยอดผลงานประดิษฐ์คิดค้น
4. รูปแบบและวิธีการดำเนินการ
1) ประสานความร่วมมือกับสมาคมนักประดิษฐ์แห่งประเทศไทย (ซึ่งมีสมาชิกสามัญ ได้แก่ บุคลากรผู้ได้รับรางวัลผลงานประดิษฐ์คิดค้นทุกระดับ และทุกประเภทจากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ) จัดการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ โดยนักประดิษฐ์ที่เคยส่งผลงานวิจัยเข้าประกวดรางวัลประดิษฐ์คิดค้นของ วช. และได้รับการพิจารณาโดยสาขาวิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรมวิจัย ในระดับคะแนนที่สูงหรือมีศักยภาพในการพัฒนา มาพัฒนาเป็นตัวอย่างในการกระตุ้นความสนใจ และเป็นแนวทางในการประดิษฐ์ เน้นนักประดิษฐ์ที่มีผลงานสิ่งประดิษฐ์ ที่มีคะแนนในระดับที่เสนอเพื่อให้พิจารณารางวัลชมเชย และมีศักยภาพในการต่อยอด มาเข้าร่วม workshop สัมมนาเชิงปฏิบัติการ (เป็น Internet Online workshop : เน้น Invention Analysis, Patent Search and Innovation Idea) เรื่อง การวิเคราะห์ประเด็นการประดิษฐ์ของสิ่งประดิษฐ์ สืบค้นตรวจสอบสิทธิบัตร คิดประดิษฐ์นวัตกรรมและการพัฒนาต่อยอดสิ่งประดิษฐ์ สัมมนาครั้งที่ 1 ระยะเวลา 2 วัน จนได้ร่างเบื้องต้นของนวัตกรรมที่มีการต่อยอด คาดว่าจะมีผู้เข้าร่วมสัมมนาเชิงปฏิบัติการประมาณ 15-30 คน ใช้ห้องคอมพิวเตอร์ที่สามารถต่ออินเตอร์เน็ตได้ คนละ 1 เครื่อง
Output กระบวนการทำ workshop นี้ได้พัฒนาศักยภาพนักประดิษฐ์หลายๆ คน ได้มีการวิเคราะห์สิ่งประดิษฐ์เชิงลึก ได้เทคนิคสืบค้น เทคนิคตรวจสอบการประดิษฐ์ตามวิธีการตรวจสอบสิทธิบัตร ได้คิดต่อยอด ทำการตรวจสอบความใหม่ และยกร่างคำขอรับสิทธิบัตรเบื้องต้น โดยนักประดิษฐ์ที่มีความพร้อมและความสามารถ ก็จะมีผลงานที่แสดงถึงความพร้อมและความก้าวหน้า และผลงานจากการทำ workshop นี้
2) ดำเนินการคัดเลือก นักประดิษฐ์ ที่มีความพร้อมจาก ข้อ 1 ประมาณ 5-15 ราย (ขึ้นกับความพร้อมของนักประดิษฐ์ โดยสังเกตจาก ความสามารถ ความสนใจ และความก้าวหน้าของผลการดำเนินงานขณะทำ workshop และ/หรือ รวมถึงการที่มอบหมายเป็นการบ้านหลังทำ workshop และที่สำคัญคือ ศักยภาพของความคิดในการต่อยอดสิ่งประดิษฐ์ จากการดำเนินการ workshop ครั้งแรก ว่ามีศักยภาพเชิงพาณิชย์สูง นำไปสู่ความสำเร็จของโครงการ
3) จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การจัดทำแผนดำเนินงานสำหรับต่อยอดสิ่งประดิษฐ์แต่ละเรื่องและการทำแผนที่สิทธิบัตร จัดสำหรับนักประดิษฐ์ที่ผ่านการคัดเลือก ตามข้อ 2 จำนวน ประมาณ 5-15 คน โดยนำประเด็นการประดิษฐ์ต่อยอดจากข้อ 1 มาดำเนินการคิดต่อยอดพัฒนาการประดิษฐ์ ถอดกระบวนการวิธีการต่อยอดการประดิษฐ์ สรุปกระบวนการต่อยอดที่ควรเผยแพร่แนะนำและนำไปขยายผลเสนอสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ
ในการนี้หากมีสิ่งประดิษฐ์ที่ได้ผ่านการคิดต่อยอดที่เหมาะสมและมีความพร้อมนำไปพัฒนาต่อจะได้แนะนำให้พัฒนาเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่สามารถยื่นคำขอรับสิทธิบัตรได้หากอยู่ในวิสัยที่สามารถดำเนินการทดลองเบื้องต้นได้แล้วเสร็จ ซึ่งบางเรื่องอาจพัฒนาถึงระดับที่สามารถเขียนยกร่างคำขอรับสิทธิบัตรได้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาและงบประมาณที่กำหนดตาม TOR นี้ได้
ในการสัมมนาเชิงปฏิบัติการนี้ จะได้ดำเนินการอบรมให้นักประดิษฐ์ที่ผ่านการคัดเลือกทำการ download เอกสารสิทธิบัตร และจัดทำแผนที่สิทธิบัตรที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่ประดิษฐ์ เรื่องนั้นๆ ด้วยซอฟแวร์ Matheo-Patent (ดู ตัวอย่างซอฟแวร์ที่ http://www.toryod.com/patentanalysis.php, และดูตัวอย่างการวิเคราะห์แผนที่สิทธิบัตรที่ http://www.toryod.com/word/Patent%20Map%20of%20Food%20Machine.doc) เพื่อศึกษาการประดิษฐ์อื่นๆ ทั่วโลกที่ใกล้เคียงกัน ดูแนวโน้มทางเทคโนโลยีเกี่ยวกับสิ่งประดิษฐ์นั้นๆ จำนวนการประดิษฐ์ที่ใกล้เคียงกัน และได้ความคิดจากสิทธิบัตรที่เกี่ยวข้องสำหรับนำมาพัฒนาต่อยอดสิ่งประดิษฐ์ และอ่านบทความที่เกี่ยวข้องได้ที่ http://www.toryod.org/article.php ดำเนินการคิดหาวิธีการต่อยอดการประดิษฐ์ร่วมกับนักประดิษฐ์ ตามแผนดำเนินงานที่ได้จัดทำในข้อ 3 บริหารงานตามแผนและติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงาน นัดประชุมกลุ่มนักประดิษฐ์เป็นระยะๆ ลักษณะแผนงานและขั้นตอนการดำเนินงาน เป็นไปตามแนวคิดและวิธีการดำเนินการ ตามที่ได้เสนอข้างต้น แต่มีรายละเอียดแตกต่างกันตามลักษณะของสิ่งประดิษฐ์เรื่องนั้นๆ หากผู้ประดิษฐ์เอกชนมีความพร้อมจะได้แนะนำให้ไปทำการทดลองเบื้องต้นและหรือสร้างต้นแบบเบื้องต้น แนวทางการคิดพัฒนาต่อยอดการประดิษฐ์ในแต่ละเรื่อง |
