โครงการ สืบค้นเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ เพื่อพัฒนาโครงงานต่อยอดเทคโนโลยี ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ช่วงชั้นที่ 3-4
ประเด็นยุทธศาสตร์ ปฏิรูปการเรียนรู้
กลยุทธ์ ส่งเสริมการผลิตและพัฒนาสื่อ นวัตกรรม การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการเรียนรู้
กระบวนงาน ส่งเสริมการผลิต พัฒนาสื่อนวัตกรรมการเรียนรู้
ลักษณะโครงการ ใหม่
ผู้รับผิดชอบโครงการ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษนครราชสีมา เขต 1 ร่วมกับ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย และ สถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

1. หลักการเหตุผล

ในปัจจุบันหลายประเทศทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนาประเทศ โดยใช้ความรู้เป็นฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจ (knowledge-based economy)
โดยให้ความสำคัญกับทุนทางปัญญาและการบริหารจัดการองค์ความรู้ โดยเฉพาะทรัพย์สินทางปัญญา อันเป็นผลจากความคิดสร้างสรรค์ของคนในประเทศ
ในการเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศในเวทีการค้าโลก

โรงเรียนนับว่าเป็นแหล่งเรียนรู้ องค์ความรู้และเทคโนโลยีต่างๆ ที่สามารถนำความรู้เกี่ยวกับสิทธิบัตรนานาชาติไปพัฒนาต่อยอด สร้างสรรค์ผลผลิตใหม่ๆ
เนื่องจากเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ เป็นการรวบรวมเทคโนโลยีการผลิตสินค้ากว่า 50 ล้านเรื่อง จาก 71 ประเทศทั่วโลก ซึ่งสามารถสืบค้น และนำไปพัฒนาต่อยอดได้ฟรีกว่าร้อยละ 99.95
ทั้งนี้สามารถดำเนินการได้โดยไม่ผิดกฎหมายและไม่ผิดธรรมเนียมระหว่างประเทศ เนื่องจากระบบสิทธิบัตรได้ออกแบบมาเพื่อให้คนส่วนใหญ่ในสังคมโลกได้รับประโยชน์ ซึ่งเป็นโอกาสอันดี ที่โรงเรียนจะเชื่อมโยงไปสู่การสร้างสรรค์ผลงาน ตามโครงการหนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรมได้อีกทางหนึ่งด้วย

นอกจากนั้นกระบวนการจัดทำโครงการเพื่อการเรียนรู้ ก็เป็นกิจกรรมสำคัญที่สอดคล้องกับแนวการจัดการเรียนรู้ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนทุกแห่งได้ให้ความสนใจ
และเป็นกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้นักเรียนได้พัฒนาทักษะในด้านต่าง ๆ   และความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ได้เป็นอย่างดี จึงควรที่จะได้มีการจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้
เรื่องการสืบค้นเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ เพื่อพัฒนาโครงงานต่อยอดเทคโนโลยี ในโรงเรียนต่างๆ อย่างหลากหลายและต่อเนื่อง

ดังนั้นเพื่อให้การดำเนินงานโครงการเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ บรรลุวัตถุประสงค์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครราชสีมา เขต 1 ร่วมกับสถาบันค้นคว้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย จึงได้จัดโครงการสืบค้นเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ เพื่อพัฒนาโครงงานต่อยอดเทคโนโลยีระดับช่วงชั้นที่ 3-4
อันจะเป็นการพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนการสอน การศึกษาค้นคว้าวิจัยจากแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณค่ายิ่ง

2. วัตถุประสงค์

2.1 เพื่อจัดอบรมปฏิบัติการสืบค้นเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ เพื่อพัฒนาโครงงาน ต่อยอดเทคโนโลยี

2.2 เพื่อนิเทศติดตาม ส่งเสริมการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้โครงงานต่อยอดเทคโนโลยี

2.3 เพื่อคัดเลือกโรงเรียนส่งเสริมการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานดีเด่น

2.4 เพื่อประกวดโครงงานดีเด่น ของโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ

3. การดำเนินการ

3.1  จัดอบรมปฏิบัติการสืบค้นเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ เพื่อพัฒนาโครงงานต่อยอดเทคโนโลยี 
ให้แก่โรงเรียนที่เปิดสอนช่วงชั้นที่ 3 และช่วงชั้นที่ 4  จำนวน  53 โรงเรียน  เป็นเวลา 2 วัน

3.2 มีการนิเทศติดตามการจัดการเรียนรู้โครงงานต่อยอดเทคโนโลยี โรงเรียนละ 1 ครั้ง จำนวน 53 โรงเรียน

3.3 มีการจัดประกวดโครงงาน 1 ครั้ง 1 วัน และมอบรางวัล/เชิดชูเกียรติ

3.4 มีการคัดเลือกโรงเรียนที่ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ การสืบค้นเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ เพื่อพัฒนาโครงงานต่อยอดเทคโนโลยีได้ดีเด่น และเชิดชูเกียรติ

4. ภาพกิจกรรมการดำเนินการโครงงานฯ

4. สรุปผลงานกิจกรรมการดำเนินการโครงงานฯ

         จากการจัดอบรมและขยายผลไปยังโรงเรียนในเขตพื้นที่การศึกษานครราชสีมา เขต 1 นั้น ทำให้มีการจัดประกวดโครงงานดีเด่น ประจำปี 2549 ในวันที่ 28 กรกฎาคม 2549 ซึ่งมีโรงเรียนเข้าร่วมประกวดจำนวน 60 โรงเรียน โรงเรียนที่ได้รับรางวัลดีเยี่ยม ได้แก่ โรงเรียนโตนดพิทยาคม โรงเรียนสุรนารีวิทยา โรงเรียนบ้านหัวทะเล และโรงเรียนประชาสามัคคี ซึ่งผลจากการดำเนินงานต่อยอดนวัตกรรมและเทคโนโลยี เพื่อให้เกิดการประกวดโครงงานวิทยาศาสตร์นั้น อยู่ในระดับดี ครูและนักเรียนสามารถใช้เว็บไซต์ ต่อยอด ดอท คอม (www.toryod.com) เป็นฐานข้อมูลในการสืบค้นเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ เช่น สิทธิบัตรยุโรป สิทธิบัตรอเมริกา และอื่นๆ ได้เป็นอย่างดี และได้รับความรู้และมีความตระหนักในการใช้ประโยชน์จากเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติและสามารถพัฒนาขีดความสามารถในการเรียนการสอน การวิจัยการพัฒนาโครงงานต่อยอดเทคโนโลยีจากเอกสารสิทธิบัตรนานาชาติ เพื่อส่งเสริมนักเรียนให้มีทักษะในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเองรวมถึง ครูและนักเรียนมีทักษะด้าน การคิดวิเคราะห์ คิดสร้างสรรค์งาน ในการสร้างและพัฒนาโครงงานต่อยอดเทคโนโลยี วางแผนการจัดทำโครงงานโดยใช้กระบวนการเทคโนโลยีกับกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่างๆ ซึ่งสนองต่อกระบวนการปฏิรูปการเรียนรู้และปฏิรูปการศึกษา สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษา ที่มุ่งเน้นให้ “นักเรียนเป็นศูนย์กลาง”   ให้นักเรียนมีความเก่ง ดี มีสุข ตามมาตรฐานสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ซึ่งในกิจกรรมการประกวดนั้น มีโรงเรียนที่นำผลงานมานำเสนอที่น่าสนใจหลายโครงการ โดยโรงเรียนที่น่าสนใจ ได้แก่ โรงเรียนวัดบ้านหนองบัวศาลา ได้นำเสนอกรอบแนวความคิดในการพัฒนาระบบการศึกษา 10 ระบบ ดังนี้

1. ระบบเรียนรู้
2. ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน
3. ระบบกิจการนักเรียน
4. ระบบการบริหารจัดการ
5. ระบบยุทธศาสตร์
6. ระบบการพัฒนาบุคลากร
7. ระบบชุมชนสัมพันธ์
8. ระบบทำงานเป็นทีม
9. ระบบสารสนเทศ
10. ระบบประเมินทบทวนในโรงเรียน

           ซึ่งกรอบแนวความคิดในการพัฒนาระบบการศึกษาของโรงเรียนวัดบ้านหนองบัวศาลานี้ สามารถนำมาใช้เป็นแนวทางในการปฏิรูปการเรียนรู้ และพัฒนาระบบการศึกษาของประเทศ เพื่อพัฒนานวัตกรรมการศึกษา ตามแนวความคิดของ โครงการหนึ่งโรงเรียน หนึ่งนวัตกรรม สำนักพัฒนานวัตกรรมการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และแผนการดำเนินงานของ สสวพ. สกว

            นอกจากนั้น ยังได้ดำเนินโครงการบูรณาการต่อยอดครูและนักเรียน จากเอกสารประกอบการเรียนรู้ มีการอบรมคณะครูจากโรงเรียนที่เข้าร่วมประกวดผลงานนวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้คณะครูสามารถนำผลงานนวัตกรรมดังกล่าวมาปรับปรุงพัฒนาให้ดียิ่งขึ้น จนมีศักยภาพที่จะสามารถยื่นเรื่องขอรับสิทธิบัตรได้ พร้อมนี้ได้เริ่มนำโครงการคุณธรรมนำความรู้ด้วยศาสตร์แห่งความสำเร็จและต่อยอดด้วยคลังความรู้โลกจากเอกสารสิทธิบัตร และ ติ๊งแว้บ (Think Wap) เข้าไปสู่คณะศึกษานิเทศก์และคณะครู ในเขตพื้นที่การศึกษานครราชสีมา เขต 1 ด้วย